ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ( ਕੇਵੀਕੇ ), ਆਈਸੀਏਆਰ – ਸੀਆਈਪੀਐਫਈਟੀ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ , ਅਬੋਹਰ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੰਜ- ਰੋਜ਼ਾ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋਏ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ, ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਉਪ – ਯੋਜਨਾ ( ਐਸਸੀਐਸਪੀ ) ਦੇ ਤਹਿਤ , ਡਾ. ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ , ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰ ( ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ ) , ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ , ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਨੇ ” ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ” ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ । ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ, ਮੁੱਖ ਤਕਨੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀ , ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ , ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ , ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ” ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ” ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ।
ਦੋਵਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰਾਂ , ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਨਾ ਸੀ , ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵੈ -ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਸਫਲ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ । ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 11 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ 25 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ । ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ , ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ , ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਰੱਖੜੀਆਂ , ਸਜਾਵਟੀ ਵਸਤੂਆਂ , ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ , ਘਰੇਲੂ ਸਜਾਵਟ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਯੋਗੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ , ਫਿਨਿਸ਼ਿੰਗ , ਪੈਕੇਜਿੰਗ , ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ , ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ , ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ ‘ ਤੇ ਸੂਖਮ – ਉੱਦਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਸਵੈ – ਨਿਰਭਰ ਬਣ ਸਕਣ ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ , ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਛੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ 20 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੋਲਟਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ , ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਇਲਰ ਅਤੇ ਲੇਅਰ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ , ਸੁਧਰੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਦੀ ਚੋਣ , ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਨ , ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ , ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ , ਟੀਕਾਕਰਨ , ਜੈਵਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ , ਪੋਲਟਰੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ , ਮੁੱਲ ਵਾਧਾ , ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ , ਉੱਦਮਤਾ ਵਿਕਾਸ , ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ , ਲਾਗਤ – ਲਾਭ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ , ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ੇ , ਬੀਮਾ , ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ , ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ । ਵੱਖ -ਵੱਖ ਵੱਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਲਈ ਔਨਲਾਈਨ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਗਏ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਨਤਮ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ।
ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ , ਡਾ. ਅਮਿਤ ਨਾਥ, ਚੇਅਰਮੈਨ, ਆਈ.ਸੀ.ਏ.ਆਰ.-ਸੀ.ਆਈ.ਪੀ.ਐਫ.ਈ.ਟੀ. ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ , ਅਬੋਹਰ , ਅਤੇ ਡਾ . ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ , ਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ , ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੁਨਰ – ਅਧਾਰਤ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ – ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ , ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ – ਅਧਾਰਤ ਉੱਦਮਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਕਾਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ( ਏ.ਡੀ.ਓ. ) ਸ੍ਰੀ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ , ਏ.ਟੀ.ਐਮ.ਏ. ( ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ) ਦੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਜੋਤੀ , ਪ੍ਰੋਗਰੈਸਿਵ ਫਾਰਮਰਜ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ , ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ । ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ , ਪੋਲਟਰੀ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਲਟਰੀ ਉਪਕਰਣ ਵੰਡੇ ਗਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਣ । ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ , ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਅਹਲਾਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲ ਉੱਦਮੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹੈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ , ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਦਾ ਏਕੀਕਰਨ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ , ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਏਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ – ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰੇਗਾ । ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ , ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਉੱਦਮ – ਅਧਾਰਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ । ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ , ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਾਗੀਦਾਰ ਆਪਣੇ – ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਉੱਦਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਦੂਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣਨਗੇ ।