ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਬਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਰਾਜ ਭਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਰਦਾਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਅਣਪਛਾਤੇ ਅਤੇ ਲਾਵਾਰਿਸ ਮ੍ਰਿਤਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਵਿਆਪੀ ਜਨਤਕ ਪਛਾਣ ਪੋਰਟਲ, “ਪਹਿਚਾਣ” ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਪੋਰਟਲ ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
‘ਪਹਿਚਾਣ’ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਰਦਾਘਰ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਤੋਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ, ਟੈਟੂ, ਜਨਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਥਾਈ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਅਣਪਛਾਤੇ, ਲਾਵਾਰਿਸ ਮ੍ਰਿਤਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਰੀਰਕ ਵੇਰਵੇ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁਫਤ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਔਨਲਾਈਨ ਦਾਅਵਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਬੰਧਤ ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਰਦਾਘਰਾਂ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮਰੱਥ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧੀਨ ਰਸਮੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਰ ਸਾਲ, ਲਗਭਗ 5,000 ਤੋਂ 6,000 ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣ ਅਤੇ ਲਾਵਾਰਿਸ ਵਜੋਂ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧੀ, ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ, ਜਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਆਤਮਾ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦਾ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਸਾਡੀ ਜਿਊਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਪਤੀ ਮਿਲੇ।”
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੈਡੀਕੋ-ਲੀਗਲ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ‘MedLEaPR’ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ‘ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ NIC-ਨਿਰਮਿਤ ਸਿਸਟਮ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ 346 ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 6,600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ, MedLEaPR ਨੇ 99.6% ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਿਪੋਰਟ ਫ੍ਰੀਜ਼ਿੰਗ ਪਾਲਣਾ ਦਰ ਦੇ ਨਾਲ 12 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਡੀਕੋ-ਲੀਗਲ ਅਤੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ MedLEaPR ਪੁਲਿਸ, ਅਦਾਲਤਾਂ, ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੌਂ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ – ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਏਮਜ਼ ਬਠਿੰਡਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ – ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਕਰਾਸ-ਮੈਚ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਟਰੈਕਿੰਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ (CCTNS) ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਏਕੀਕਰਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਮੈਡੀਕੋ-ਲੀਗਲ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਮਾਡਲ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 30 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਹਿਲਵਾਨ ਪੋਰਟਲ ਡਿਜੀਟਲ ਪਰਸਨਲ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਐਕਟ 2023 ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਿਵਲ ਸਰਜਨਾਂ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਰਦਾਘਰ ਦੇ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਇਹ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਗੁਆਚੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰੇ ਪੁਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।